Rak prostaty to najczęstszy nowotwór złośliwy u mężczyzn w Polsce. Co roku diagnozuje się go u ponad 15 tysięcy pacjentów. Choć brzmi groźnie, to wcześnie wykryty daje bardzo duże szanse na pełne wyleczenie. Kluczowa jest jednak regularna profilaktyka, szczególnie po 40. roku życia.

Prostata – mały gruczoł o wielkim znaczeniu

Gruczoł krokowy, zwany także prostatą, to niewielki narząd wielkości orzecha włoskiego, który znajduje się tuż pod pęcherzem moczowym, otaczając początkowy odcinek cewki moczowej. Choć jego rozmiar jest niewielki, rola, jaką odgrywa w męskim organizmie, jest nie do przecenienia. Prostata odpowiada za produkcję płynu nasiennego, który stanowi środowisko ochronne i odżywcze dla plemników, umożliwiając ich prawidłowe funkcjonowanie i transport.
Wraz z wiekiem prostata może się stopniowo powiększać. To zjawisko jest znane jako łagodny przerost gruczołu krokowego (BPH), które dotyka wielu mężczyzn po 50. roku życia. Choć BPH nie ma charakteru nowotworowego, może powodować objawy ze strony układu moczowego, takie jak częste oddawanie moczu, trudności w rozpoczęciu mikcji czy uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza.
U części mężczyzn w gruczole krokowym mogą jednak pojawić się komórki nowotworowe. Proces ten często przebiega bezobjawowo we wczesnym stadium, co czyni go szczególnie niebezpiecznym. Właśnie dlatego tak istotne są regularne kontrole urologiczne, umożliwiają one wczesne wykrycie niepokojących zmian, zanim choroba da o sobie znać.

Objawy, których nie wolno ignorować

Wczesny rak prostaty często nie daje żadnych objawów. Dlatego tak ważne są badania przesiewowe, zanim pojawi się ból czy problemy z oddawaniem moczu. Do objawów, które mogą sygnalizować zaawansowaną postać choroby, należą m.in.:
• częste oddawanie moczu, także w nocy,
• trudności w rozpoczęciu lub zakończeniu mikcji,
• osłabiony strumień moczu,
• obecność krwi w moczu lub nasieniu,
• ból w okolicy lędźwiowej, miednicy lub kości.
Warto pamiętać, że takie symptomy mogą towarzyszyć również innym chorobom układu moczowego, dlatego zawsze wymagają konsultacji urologicznej.

Na czym polega profilaktyka?

Podstawą jest badanie per rectum, które pozwala ocenić kształt i wielkość prostaty, oraz oznaczenie poziomu PSA we krwi, czyli swoistego antygenu sterczowego. Podwyższone PSA nie zawsze oznacza raka, ale jest sygnałem do dalszej diagnostyki, np. USG czy biopsji.
Badania kontrolne warto wykonywać raz w roku po ukończeniu 40 lat, zwłaszcza jeśli w rodzinie występował rak prostaty.

Możliwości leczenia

Leczenie zależy od stopnia zaawansowania choroby. W przypadku wczesnych postaci nowotworu możliwe są:
• obserwacja aktywna (gdy rak rośnie bardzo wolno),
• prostatektomia radykalna, czyli operacyjne usunięcie prostaty,
• radioterapia zewnętrzna lub brachyterapia,
• hormonoterapia (zwłaszcza w bardziej zaawansowanych przypadkach).

Dzięki postępowi medycyny, coraz częściej stosuje się terapie oszczędzające funkcje seksualne i kontrolę trzymania moczu.

Nie bój się urologa i zyskaj spokój

Strach przed badaniem czy wstyd często odwlekają decyzję o wizycie. Tymczasem szybka diagnoza to realna szansa na pełne wyleczenie i powrót do normalnego życia.
Nie czekaj na objawy. Badaj się regularnie!